Władysław Ciechoński urodził się dnia 4 marca 1898 r. w Bychawie w rodzinie mieszczańskiej. Jego rodzicami byli Stanisław Ciechoński i Sabina z Padzińskich.Ukończył Handlową Szkołę Męską w Lublinie, szkołę, która słynęła z patriotycznego wychowania młodzieży.
Jak wielu uczniów tej szkoły działał przed wybuchem wojny w organizacjach niepodległościowych. Gdy w Lublinie utworzono Polską Organizację Wojskową, natychmiast się zaangażował i brał udział w wielu akcjach zbrojnych. Był także komendantem III plutonu 3-ciej kompanii batalionu Wojskowej Kadry Szkolnej w Lublinie. Za czynny udział w działaniach bojowych Polskiej Organizacji Wojskowej zostaje zatrzymany przez Austriaków i skazany na 3 lata ciężkiego więzienia. Karę odbywa zamknięty w ciemnicy, o chlebie i wodzie.
Wraz z rozbrojeniem Austriaków odzyskuje wolność.
Natychmiast po uwolnieniu, 12 listopada 1918 r. zgłosił się do tworzonego Wojska Polskiego. Przydzielony został do 39 eskadry Breguetów, przemianowanej wkrótce na 16 Eskadrę Wywiadowczą.
26 lipca 1919 r. z Eskadry zostaje wysłany do Oficerskiej Szkoły Obserwatorów w Warszawie, którą kończy w lutym 1920 r. W dniu 16.12.1918 r. był jednym z 36 lotników, którzy złożyli uroczystą przysięgę na wierność Rzeczypospolitej na Polu Mokotowskim. Zaraz po ukończeniu szkoły zgłasza się na ochotnika na front, gdzie walczy ze swoją eskadrą w walkach w wojnie polsko-bolszewickiej. Jest wielokrotnie wyróżniany za wykonywane z odwagą i poświęceniem loty bojowe:
- w dniu 30.05.1920 r. w trakcie dwóch lotów bojowych dokonał bombardowania statków pancernych oraz uniemożliwił przeprawę sił nieprzyjaciela przez rzeką Dniepr.
- dnia 2.06.1920 r. brał udział w bombardowaniu pociągów pancernych w okolicy Boryspola. Jeden z pociągów otrzymał bezpośrednie trafienie i został poważnie uszkodzony. Ponadto tego dnia ostrzelał ogniem k.m. oddziały bolszewickie. W trakcie tej akcji jego samolot został kilkukrotnie trafiony.
- w dniu 1.06.1920 r. podczas jednego z lotów wywiadowczych obs. Ciechoński zrzucił trzy bomby na wrogą jazdę, wskutek czego 19 jeźdźców zostało zabitych, a znaczna część uciekająca w popłochu została przechwycona przez jazdę polską.
- w dniu 7.06.1920 r. w trakcie zwiadu po Dnieprze wykrył baterię bolszewicką, które celnie zbombardował. Podczas tego lotu nawiązał 30 minutową walkę z nieprzyjacielską jazdą, na którą polska załoga zrzuciła bomby i ostrzelała kawalerzystów ze wszystkich trzech k.m.
- dnia 10.06.1920 r. zbombardował statki pancerne na Dnieprze oraz tabory i oddziały bolszewickie w rejonie Faustowa.
Podczas lotu w rejonie Tłuszcza koło Warszawy dnia 12.08.1920 r. razem z ppor. pil. Franciszkiem Rudnickim wziął udział w kolejnej akcji przeciw bolszewikom. W czasie wykonywania zadania załoga dostała się pod silny ostrzał z ziemi. Ciężko rannemu pilotowi udało się wylądować przy własnych liniach, jednak obs. Władysław Ciechoński zmarł w czasie lotu powrotnego w wyniku odniesionych ran.
Ze wspomnień ppor. obs. Michała Bleichera. - współtowarzysza służby podporucznika obs. Władysława Ciechońskiego w 16 Eskadrze:
“… Tego samego dnia co Starzyński zginął również bohaterską śmiercią Ciechoński. Dwa razy wysiadał z maszyny aby coś zapomnianego wziąć. Już maszyna była na gazie, kiedy wysiadał po zapałki, których nie zabierał nigdy. Pedant był, przewidywał możliwość spalenia samolotu.”
…
Ładunki i bębny czyścił zawsze szczoteczką do zębów [pchor. Ciechoński był odpowiedzialny za stan broni pokładowej samolotów]. Przy tym czyszczeniu i przy pracy w tak zwanej przesadnie eskadrowej kuchni oficerskiej zbiegał mu cały czas myśmy jedli, a karabinki grały z taką pewnością, jak rzadko potem po jego śmierci. Z Ciechońskim wiąże się dla mnie pojęcie prawej duszy żołnierskiej”.
Zespół relacji, sygnatura CAW. 400. 1058/2A
Z raportu, jaki złożył pilot ppor. Franciszek Rudnicki po tragicznym locie:
„W kierunku na Tłuszcz posuwały się dwie dywizje bolszewickie z licznymi taborami w odległości od Tłuszcza 6 – 7 km od wschodu. Ponieważ większa część oddziałów posuwała się lasem, a nad ziemią znajdowała się rzadka mgła, zniżyłem się do wysokości 200 metrów. Pchor. Ciechoński ostrzeliwał te oddziały z dwu karabinów maszynowych. Po 10 minutach walki zostałem ranny w lewe udo. Skierowałem się wówczas na zachód i zauważyłem, że pchor. Ciechoński strzelał jeszcze jakiś czas, następnie przeleciawszy poza Tłuszcz wylądowałem . Tuż przed lądowaniem zauważyłem, że pchor. Ciechoński leży w kadłubie zabity. Jak się następnie przekonałem, otrzymał 5 kul, z tych jedną w serce”.
Szef Lotnictwa ND. Sygnatura CAW. I. 301.14.38
Pchor. Obs. Władysław Ciechoński został pośmiertnie awansowany do stopnia podporucznika, odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (poniżej wniosek o jego nadanie), Krzyżem Walecznych (poniżej legitymacja) oraz Polową Odznaką Obserwatora (pośmiertnie, 11 listopada 1928 „za loty bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918-1920").
 |
| Legitymacja odznaczenia Krzyż Walecznych ppor. pil. obs. Władysława Ciechońskiego. |
Pogrzeb z honorami wojskowymi odbył się w kaplicy szpitala Ujazdowskiego w dn. 16 sierpnia 1920 r.
 |
| Nekrolog pchor. Ciechońskiego w Kurierze Warszawskim z dn. 15 sierpnia 1920 r. |
Mogiła ppor. obs. Władysława Ciechońskiego znajduje się na Powązkach Wojskowych: kwatera A-11 rząd VII grób nr 6. W lipcu tego roku pojechaliśmy na Powązki Wojskowe, aby odnaleźć jego grób i zapalić symboliczny znicz.
Bibliografia:
K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 20 z dn. 15.07.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.
Hanna Odrowąż-Szukiewicz pt. Świadkowie wydarzeń 1918-1920
Ciechoński Władysław. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.18-1096 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-10-28,]
